گزارش سیاست نوآوری اجتماعی در اروپا

محمدعلی صادقی کیا
نوشته شده توسط محمدعلی صادقی کیا

در طول دهه گذشته، خط‌مشی‌گذاران سرتاسر جهان به نوآوری اجتماعی علاقه‌مند شده‌اند. نوآوری اجتماعی به عنوان راهی برای کمک به رسیدگی به برخی از بزرگترین چالش‌هایی که دولت‌ها و جوامع با آن مواجه هستند، از تغییر آب و هوا گرفته تا ترویج رشد اقتصادی فراگیر، می‌باشد.

در سال‌های اخیر فهم ما از نوآوری اجتماعی عمیق‌تر شده و شاهد افزایش فعالیت سیاستی(خط‌مشی‌ای) پیرامون نوآوری اجتماعی بوده‌ایم. با این حال، این امر هنوز با مفهومی روشن و جامع از “خط‌مشی نوآوری اجتماعی” همراه نشده است. فکر می‌کنیم که این کار مورد نیاز است. در این گزارش، مشخص می‌کنیم که یک حوزه از خط‌مشی نوآوری اجتماعی دربرگیرنده چه چیزی است.

خط‌مشی‌گذاران می‌توانند با استفاده از برخی ابزارهای خط‌مشی‌نوآوری – همانند مداخله حمایت‌گرانه از طرح‌های جدید برای استارت‌آپ‌ها، سرمایه‌گذاری در مهارت‌های نوآوری، ایجاد بازاری قوی‌تر برای نوآوری‌های اجتماعی و کمک به ایجاد “اکوسیستم”ی پرجنب‌و‌جوش‌تر از حمایت برای نوآوری اجتماعی- به ارتقای نوآوری اجتماعی کمک کنند.

ما پیشنهاد می‌کنیم که خط‌مشی نوآوری اجتماعی باید در قلمرو خود نسبت به چیزی که اکنون هست، وسیع‌تر باشد. خط‌مشی‌گذاری، و راهی که اداره‌های امور عمومی به چالش خط‌مشی‌ای پاسخ می‌دهند، می‌تواند برای بهتر شدن با اتخاذ اصول نوآوری اجتماعی – برای مثال، از طریق درگیر کردن افراد بیشتری در طراحی خط‌مشی‌ها، یا همکاری با سازمان‌های جامعه مدنی برای رسیدگی به مسائل اجتماعی در راه‌های جدید، از قبیل فرآیندهای خلق مشترک، تغییر شکل دهند. با توجه به راه‌های خلاقانه برای تعامل با شهروندان، نوآوری اجتماعی ممکن است فرصت‌های جدیدی برای پاسخ دادن به بحران مشروعیتی که نهادهای عمومی در سراسر اروپا و فراتر از آن، با آن مواجه هستند باز کند.

خط‌مشی نوآوری‌ای که ما از آن صحبت می‌کنیم دو جنبه دارد:

  • خط‌مشی عمومی می‌تواند عرضه و تقاضا برای نوآوری اجتماعی را، با ایجاد محیطی وسیع‌تر که در آن نوآوری‌های اجتماعی رونق می‌یابند، افزایش دهد. ما به این “خط‌مشی برای نوآوری اجتماعی” می‌گوییم.
  • خط‌مشی‌گذاری به خودی خودی می‌تواند از نظر اجتماعی، هنگامی که اصول و فرآیندهای نوآوری اجتماعی را اتخاذ می‌کند، نوآورانه باشد. ما این را “خط‌مشی به مثابه نوآوری اجتماعی” نام‌گذاری می‌کنیم.

کمیسیون اروپا (EC) برای بیش از ده سال از طرفداران نوآوری اجتماعی بوده است. این مفهوم در سراسر چارچوب خط‌مشی کمیسیون اروپا مورد هجمه قرار گرفته است. کمیسیون مذکور و رؤسای آن، چند اهرم خط‌مشی‌ای در اختیار خود را، از وجوه ساختاری و تدارک عمومی گرفته تا مقررات، برای ترویج نوآوری اجتماعی در سطح اروپا و در کشورهای عضو و نیز حمایت از همکاری بین‌المللی به کار گرفته‌اند. و در سال‌های اخیر تعدادی از تجارب و خط‌مشی‌های نوآوری اجتماعی ظهور کرده‌اند.

طرح حاضر پیشنهادی برای مفهومی جامع‌تر از خط‌مشی نوآوری اجتماعی از تمام جهات جدید نیست. به جای آن به دنبال ایجاد زمینه‌ای از خط‌مشی که اتخاذ مفهومی فراگیرتر از نوآوری را به ارمغان می‌آورد است. در انجام این کار ایده‌های به ظاهر مجزا امّا مرتبط را از مطالعات نوآوری، نوآوری باز و نوآوری بخش عمومی جلب می‌کنیم تا کامل‌ترین مزایای مفهوم (نوآوری) برای جامعه بدست آید.

در حالی که پیشرفت خوبی به لطف پشتیبانی و سرمایه‌گذاری در نوآوری اجتماعی تا به امروز انجام شده، به خط‌مشی‌گذاران اروپایی اعتراض کرده‌ایم تا در راه جعل این زمینه جدید بیشتر قدم بگذارند، به ویژه توسط:

ایجاد رویکردی منسجم‌تر به خط‌مشی نوآوری اجتماعی در کمیسیون اروپا و نیز توسط خط‌مشی‌گذاران در زیر سطح اتحادیه اروپا

توانمندسازی خط‌مشی‌گذاران برای استفاده از ابزارهای نوآوری اجتماعی جهت ساخت خط‌مشی بهتر

کمک به یافتن راه‌هایی جهت قادر ساختن نوآوری اجتماعی به رشد، در آن مکان‌هایی که مفهوم هنوز جدید است اما می‌تواند منافع بزرگ بیافزاید

محمدعلی صادقی کیا

محمدعلی صادقی کیا

پژوهشگر مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع)؛ کارشناس ارشد سیاست‌گذاری عمومی از دانشگاه امام صادق (ع)

More Posts

نظری دهید