اقتصاد پلتفرم

محمد رحمتی
نوشته شده توسط محمد رحمتی

فناوری های برهمزن در ادبیات مدیریت فناوری و نوآوری به فناوری های گفته می شود که اثرات اقتصادی و اجتماعی بالایی داشته و ارزش آفرینی بالایی در بخش های مختلف ایجاد می کنند.

یکی از این فناوری های برهمزن که در سال های اخیر زمینه ساز تحولات زیادی در فضای کسب و کار کشورهای مختلف شده است، «اقتصاد پلتفرم» و یا به تعبیر دیگری «اقتصاد اشتراکی» است. «اقتصاد پلتفرم» به این مفهوم اشاره دارد که برخلاف بازارهای سنتی گذشته، بازارهای دوسویه بر اثر گسترش فناوری های ارتباطی و اینترنت مرزهای اقتصادی و اجتماعی را با سرعت بسیار زیادی طی نمودند و محدودیت های مکانی و زمانی را از بین برده اند.

به وجود آمدن بازارهای دوسویه در بستر اینترنت به دلیل برونداد مثبت و اثر شبکه ای، سرعت و ارزش اقتصادی بالایی را در کوتاه مدت در کسب و کارهای مختلف ایجاد کرده است به نحوی که تقریبا در اکثر بخش های اقتصادی ورودهایی از این سنخ داشته ایم. این کسب و کارهای به وجود آمده نه تنها در بخش خصوصی ورود داشته بلکه مرزهای خود را در بخش عمومی و دولتی نیز گسترش داده اند.

به وجود آمدن فضای اقتصادی جدید بر مبنای اقتصاد پلفترم یا اقتصاد اشتراکی فرصت بسیار مغتنمی برای اقتصاد کشور است تا با برخی بازطراحی های لازم، زمینه را برای استفاده هرچه بهتر از منابع اعم از مادی و منابع انسانی فراهم سازد. نمونه سیستم های حمل و نقل اینترنتی در کشور که روزانه بیش از صدهزار سفر درون شهری را انجام می دهند، حاکی از میزان گسترش سریع این کسب و کارها در سال های اخیر دارد.

با وجود شکل گیری سریع این بستر اقتصادی، اقتصاد پلتفرم نهاد و متولی رسمی و قابل قبولی را در کشور نداشته و تقریبا هیچ تنظیم گری خاصی در این مورد صورت نگرفته است. اقتصاد پلتفرم در بسیاری از کشورها دارای دفاتر دولتی و کمیسیون های خاصی است تا در برخی چالش ها از جمله مالیات، انحصار، قیمت گذاری و …. ورود مستقیمی به این فضا داشته باشند.

در مجموع جهش جدیدی ای که در فضای کسب و کار جهانی به وجود آمده فرصت ها و تهدیدهای زیادی را برای اقتصاد کشور فراهم کرده است که در صورت نداشتن دید مناسب از حد و حدود و تاثیرات این اقتصاد در بلند مدت، بهره لازم را از این فرصت نخواهیم برد. در جنبه دیگر این اقتصاد ، تهدیدها و چالش هایی وجود دارد که عدم تنظیم گری دقیق دولت می تواند زمینه ساز مشکلات و چالش هایی از جمله فرار مالیاتی و یا ایجاد انحصار در فضای کسب و کار شود.

محمد رحمتی

محمد رحمتی

دانشجوی دکتری مدیریت تکنولوژی دانشگاه علم و صنعت

More Posts

نظری دهید