بازسازی منطق پیشرفت

نوآفرین
نوشته شده توسط نوآفرین

چه اتفاقی برای تمدن ما افتاده است که حالت شادابی خود را از دست داده‌ایم، آیا این احیاپذیر هست یا نه؟ راه‌حل‌هایی که در دویست سال اخیر ارائه شده چه بوده‌اند؟

یکی از راه‌حل‌های ارئه شده این است که ما باید متناسب با روزگار خود نظام‌پردازی و نظام‌سازی داریم. تصور من این است که یکی از مشکلاتی که جوامع اسلامی با آن روبرو شده‌اند این است که ما (تمدن اسلامی) تا زمانی که بحث شناخت مطرح بود یعنی تا قرن 17 به اقرار شرق و غرب جلو بودیم. اما وقتی که بشر توانایی تغییر و ساخت پیدا کرد، مسلمان‌ها موفق به این کار نشدند و در مرحله شناخت باقی ماندند.

هنگامی که دنبال نظام‌سازی هستیم باید دنبال عنصری برویم که بتوانیم آن را تعبیه و مدیریت کنیم. این که غربی‌ها در یک مرحله امور ماورایی را انکار کردند بسیاری از آنها نه بر این باور که امور ماورایی وجود ندارند بلکه به این علت که توان مدیریت امور ماورایی را ندارند، آنها را کنار گذاشتند. گفتند ما آن مقداری که دست خودمان هست را مدیریت می‌کنیم. یعنی می‌خواستند که انسان تسخیرگر بسازند. انسان چطور تسخیر می‌کند؟ برای تسخیر به یک عنصری نیاز داشتند.

برای نظام‌سازی به سه عنصر نیاز داریم؛ فرآیند، نقش و دولت.

در گذشته اشخاص اعتبار داشتند در حالی که امروزه فرآیندها اعتبار دارند. به عنوان مثال در گذشته نویسنده یک مقاله اعتبار داشت امّا امروزه فرآیند آن معتبر است. مثلاً می‌گویند که فلان مقاله علمی-پژوهشی است. در گذشته افراد اعتبار داشتند امّا امروزه نقش‌ها معتبرند. عنصر سوم نیز دولت است. بحث بر سر این که دولت توان دارد یا خیر نیست بلکه بحث بر سر حدود دولت است.

نوآفرین

نوآفرین

هسته مطالعات نوآوری و فناوری

More Posts

نظری دهید